Thứ Tư, 19 tháng 9, 2018

Đài phát thanh Á Châu: quy tắc kỵ sĩ và cá tính ứng xử của người châu Âu


Theo đài phát thanh Á Châu, trong khoảng thời trung thế kỉ, hình tượng chàng hiệp sĩ trong bộ giáp sáng chói vừa dũng mãnh trên chiến trường vừa hào hoa thanh nhã có nữ giới đã trở nên đề tài của thi ca và là dòng người trong mộng của hồ hết cô gái. 


Mặc dù hiện giờ các chàng hiệp sĩ trên lưng ngựa chỉ còn là hình ảnh trong dĩ vãng nhưng bắt mắt cư xử lịch thiệp và cao thượng vẫn còn được xem là chuẩn mực và thước đo về đạo đức của đàn ông châu Âu tiên tiến. Các quy tắc xử sự này vốn được quy định rất rõ trong bộ “Code of Chivalry” (Quy tắc kỵ sĩ) mà các hiệp sĩ thời trung thế kỉ phải tuân theo, theo Đài phát thanh Á Châu. Có thể tìm hiểu thêm Đài phát thanh Á Châu tại https://www.dkn.tv/

Theo đài phát thanh Á Châu, khởi thủy, các hiệp sĩ trung cổ, vốn xuất thân trong khoảng các võ tướng của các bộ lạc Germanic, chỉ là các tay võ biền tục tằn có lối hành xử khôn xiết tùy một thể lỗ mãng. Cậy với lính tráng trong tay và công mang vua hoặc lãnh chúa, những hiệp sĩ ở thời kỳ đầu khá tự phụ và ngạo mạn. Họ ăn tục phách lác say sưa bí tỉ, gây chiến mang nhau và thậm chí ra oai đánh giết các người nông dân, cưỡng bách phụ nữ, đối tượng đáng ra phải được họ kiểm soát an ninh. Trong 2 cuộc Thập Tự Chinh đầu, đa số hiệp sĩ thay vì đánh nhau với quân Hồi giáo thì quay ra thảm sát cướp bóc người Do Thái vô tội ở Jerusalem. Trở về quê hương, họ được tiếp đón như những anh hùng và thành ra lại càng kiêu ngạo phóng túng. Sự quá quắt của những hiệp sĩ Thập Tự Chinh trở nên một điều đáng xấu hổ với vương triều họ bảo kê và trên nữa, giáo hội thiên chúa giáo La Mã.

Bộ “Code of Chivalry” được lập ra với mục đích để thanh lọc lại các đối tượng hiệp sĩ dựa trên tư cách, xuất thân và chiến công họ lập được cùng lúc quy định các phép tắc ứng xử mà một hiệp sĩ phải tuân theo lúc được phong tước. Mang người cho rằng vua Arthur huyền thoại của Anh là người trước nhất lập ra bộ “Code of Chivalry” dựa trên đức tính của các hiệp sĩ hộ giá mình, các Hiệp Sĩ Bàn Tròn nổi danh. Không những thế cũng với rộng rãi giả thuyết cho rằng, bộ lề luật kỵ sĩ này được hình thành dần dần trong khoảng đời này khuất khác chứ không có 1 tác kém chất lượng khăng khăng. Để trở nên 1 hiệp sĩ, một cậu bé phải trải qua phần nhiều thử thách mới có thể nhận được danh hiệu cao quý này.

1. Trước nhất, cậu phải xuất thân trong khoảng gia đình quý tộc mang cha, chú hoặc anh trai là hiệp sĩ. Những trường hợp xuất thân dân cày cũng có nhưng rất hãn hữu, chỉ trong trường hợp người chậm tiến độ lập được chiến công vĩ đại nên được đặc cách thức phong hiệp sĩ.

2. Năm 7 tuổi, cậu sẽ được cha gửi đi khiến đồng tử (varlet) cho một nhà quyền quý khác. Ở ngừng thi côngĐây, ngoài việc chuyên dụng cho cho chủ, cậu còn được học võ thuật, săn bắn, tiếng Latin và Kinh Thánh. Tùy theo năng khiếu mà cậu bé còn được dạy phương pháp chơi cờ, khiến thơ hoặc chơi đàn. Không những thế, cậu sẽ không được ăn sung mặc sướng như ở với bố mẹ mà phải chịu cực khổ khiến việc như 1 người hầu. Khi khiến cho sai, cậu sẽ bị phạt roi rất nghiêm khắc, thậm chí bị bỏ đói, không có sự thiên tính hay khoan nhượng ở đây.

3. Từ 14 tuổi trở lên, cậu trai trẻ sẽ trở nên hiệp sĩ thực tập (squire) có thương và khiên cho 1 hiệp sĩ nên danh, cộng ông này xông pha chiến trường. Công trạng cũng như đạo đức của chàng hiệp sĩ thực tập sẽ được hiệp sĩ già giám định và biên chép tỷ mỉ để sau này làm tiêu chí xét tuyển phong tước hiệp sĩ. Đa số chàng trai trẻ đã nằm lại trên trận mạc trước lúc sở hữu thể hoàn tất bước tập sự đầy gian khổ này.

4. Các hiệp sĩ tập sự sau 5-10 năm phục vụ sẽ được xét tuyển để được phong tước hiệp sĩ. Trước ngày tấn phong, chàng hiệp sĩ dự bị sẽ được rửa tội lại và làm cho thánh lễ ở nhà thờ, thề trung thành với Thiên Chúa, giáo hội và nhà vua. Chàng sẽ phải quỳ bên ngoài nhà thờ suốt đêm cho đến sáng để chứng tỏ sức chịu chứa và lòng trung thành tới lúc nhà vua xuất hiện đặt thanh kiếm thiêng lên vai và đọc lời tấn phong bằng tiếng Latin trước sự chứng kiến của linh mục và gia đình. Lúc này chàng trai mới chính thức được xem như một hiệp sĩ.

5. Phát triển thành một hiệp sĩ là 1 vinh hạnh lớn to của 1 người đàn ông trung cổ. Chàng trai được quyền mang bộ giáp, cờ xí và khiên riêng mang có huy hiệu của bản thân kế bên huy hiệu của gia tộc mình (coat of arms). Mỗi hiệp sĩ sẽ được chọn một câu cách ngôn (motto) bằng tiếng Latin riêng cho mình. Tên của chàng sẽ được thêm chữ “Sir” phía trước, vợ và con gái sẽ được gọi là “Lady”. Chàng được đứng vào lực lượng hiệp sĩ chính thống bên cạnh cha chú và thầy mình trước kia, được những tiểu thư con nhà quyền quý khao khát. Quan trọng hơn hết, chàng chính thức được trở nên người bảo kê cho đức vua và cho giáo hội.

6. Là 1 hiệp sĩ, chàng trai phải tuân theo các lề luật nghiêm nhặt của tinh thần mã thượng: ko đánh kẻ thù đã ngã ngựa hoặc rơi khí giới, không giết mổ kẻ địch đã đầu hàng, không đánh lén sau lưng, ko tàn sát kẻ bại trận, ko sách nhiễu dân lành, không bỏ chạy hoặc lẩn trốn lúc đấu tranh, giữ lời hứa hẹn và hoàn thành nhiệm vụ được giao, ko bán đứng bạn bè, không nói láo, kiểm soát an ninh người cao tuổi yếu, trẻ con, người nghèo khổ và phải lịch thiệp nhã nhặn với đàn bà (đặc biệt là đàn bà đẹp). Các người vi phạm quy tắc nghiêm trọng sẽ bị tước hàm hiệp sĩ, trở nên nỗi hạ nhục cho dòng họ.

Theo đài phát thanh Á Châu, tuy sau này chế độ hiệp sĩ cộng mang chế độ phong kiến châu Âu sụp đổ ở đa dạng nước, phong cách hiệp sĩ/quý tộc vẫn còn in đậm trong phương pháp ứng xử đặc thù là ở tất cả các nước vẫn duy trì chế độ quân chủ lập hiến như Anh hay Tây Ban Nha. Ở những nước mà các cuộc cách mạng dân cày thành công, các phong cách xử sự quý tộc/hiệp sĩ này đều bị bôi nhọ và xóa sổ vì sự tranh chấp ý thức hệ. Chậm tiến độ là 1 điều cực kỳ đáng tiếc.

Từ khóa: dai phat thanh a chau. Có thể tìm hiểu thêm dai phat thanh a chau tại https://www.dkn.tv/